Bab Africa Travel - wycieczki po Maroku dla indywidualistów

Bab Africa Travel - Maroko dla indywidualistów, wycieczki szyte na miarę, podróże na specjalne okazje, wyjazdy integracyjne dla firm, camel trek na pustyni Sahara, trekking w górach Atlas i Rif - Jebel Toubkal, masyw Saghro, Siroua, Talassemtane, wąwóz Todra, Dades, Szlak Kasb, off-road po bezdrożach samochodem 4x4 i quadami, wyprawy rowerowe, wypoczynek na plaży, spa, relaks, masaże - olejek arganowy i glinka ghassoul, transfery na lotnisko, transport turystyczny;

Medyna w Meknes - caleche na tle Bab Jamaa Nouar

Meknès - królewskie miasto, zwane Wersalem Maroka


1. Opis ogólny Meknès

Meknès (po arabsku: مكناس Maknâs; w darija: M'knâs; po berbersku: Ameknas / ⴰⵎⴻⴽⵏⴰⵙ) - dawne miasto królewskie, leżące w pn części Maroka. Było stolicą kraju w latach: 1672-1727, za panowania sułtana Moulaya Ismaila, któremu zawdzięcza swe piękno i przydomek: Wersal Maroka. Obecnie jest piątym co do wielkości miastem kraju i stolicą regionu, zwanego Meknès-Tafilalet. Swoją nazwę zawdzięcza plemieniu berberskiemu Meknassa, które je założyło. W 1996 roku historyczne miasto Meknès zostało wpisane na listę dziedzictwa ludzkości UNESCO.

Meknès leży na wyskości ok 500 m n.p.m. na płaskowyżu Saïss, pomiędzy Atlasem Średnim a wzgórzami Rifu. Przepływa przez nie rzeka Boufekrane, która oddziela od siebie położoną na wzgórzu medynę od nowego mkiasta, zwanego "Hamria". Populacja Meknes to około 1.000.000 mieszkańców.

Meknes jest mniejsze i młodsze od innych Miast Królewskich ale od wieków nieodmiennie zachwyca wędrowców swoją kunsztowną i przemyślaną w każdym detalu architekturą. Posiada szerokie ulice i place, które sprawiają, iż jest bardziej "otwarte" i poruszanie się po nim z mapą nie stwarza takich trudności jak w Fezie czy Marrakeszu. Duże i dobrze zachowane stare miasto leży na wzgórzu i otoczone jest prawie 40-km murem, w którym znajdują się przepiękne bramy miejskie. W jego obrębie leży medyna, założona przez plemię Berberów, rozbudowana przez kolejnych władców islamskich, posiadająca budynki datowane na wiek X n.e. oraz, powstała tuż obok medyny, część imperialna, założona przez Moulaya Isamila w XVII wieku. Warte wspomnienia jest też kolonialne nowe miasto, założone przez Francuzów na początku XX wieku i posiadające wiele ciekawych budynków w stylu art nouveau i art deco, z wyraźniym wpływem architektury mauretańskiej.

Meknes jest obecnie największym producentem wina w Maroku, konkurującym z wieloma znanymi ośrodkami w Europie i Ameryce. Oprócz tego prężnie rozwija się tu przemysł tkacki a okoliczne stadniny hodują jedne z najlepszych koni arabskich na świecie.

3. Rys historyczny Meknès

Początki miasta sięgają VIII w n.e., kiedy to na północnym brzegu rzeki powstała osada wiejska, którą w IX wieku zasiedliło plemię Berberów z Atlasu Średniego - Meknassa. Od nich właśnie pochodzi nazwa miasta. Żyzna gleba i bardzo dobry dostęp do wody spowodowały, że rejon ten był idealny do zamieszkania. W XI wieku sułtani z dynastii Almorawidów budują pierwszą twierdzę. Rozwój miasta nastąpił w czasach dynastii Almohadów i Merynidów od XII do XV wieku, którzy wybudowali w nim medynę i otoczyli ją imponującymi murami obronnymi, będącymi obecnie najstarszymi w całym Maroku. Pomimo tych działań Meknes pozostawało nadal małym, prowincjonalnym ośrodkiem.

W roku 1672 do władzy doszedł Mulaj Ismail, który ustanowił Meknes stolicą kraju. Najbardziej bezlitosny władca w historii Maroka nie szczędził środków by rozbudować i upiększyć swoje miasto. Pieniądze posiadał z podatków nałożonych na piratów, którzy napadali na statki kupców i handlarzy chrześcijańskich. Jeńców więziono w podziemnym więzieniu, które leży w medynie i wykorzystywano do robót przy rozbudowie miasta. Podobno pracowało dla niego aż 50.000 ludzi, którzy często przypłacali pracę własnym życiem. Jeśli jakiś robotnik nie wykonał poprawnie powierzonego mu zadania, okrutny władca miażdżył mu głowę cegłą, ścinał ją bądź podrzynał gardło a jego krew kazał mieszać z cementem. Moulay Ismail był pasjonatem architektury i chciał stworzyć piękną stolicę, dorównującą europejskim metropoliom. W tym celu zrabował marmury z Volubilis i pałacu el-Badi w Marrakeszu i użył ich do budowy bram, pałaców, meczetów i murów miejskich w Meknes. W mieście wybudowano wówczas tyle meczetów, że zaczęto je nazywać: miastem stu minaretów. O rozmachu sułtańskich budowli świadczą też ogrody królewskie, potężne spichlerze oraz stajnie na 12 tysięcy koni. Moulay Ismail miał podobno harem, składający się z 500 kobiet, z którymi spłodził 700 dzieci. W zarządzaniu całością imperium pomagała mu jego równie okrutna żona - Zidana.

Po śmierci sułtana w 1727 roku, miasto zostało złupione przez jego następców a następnie zniszczone podczas trzęsienia ziemi w 1755 roku. Na początku XX wieku, Meknes zostało wybrane przez Francuzów na kwaterę armii okupacyjnej, co wcale nie podziałało na jego korzyść. Po odzyskaniu przez Maroko niepodległości w 1956 roku, przystąpiono do renowacji i rozbudowy Meknes. Dziś możemy się cieszyć piękną medyną z wielowiekowymi budowlami i malowniczymi zakątkami oraz dość spokojną atmosferą miasta.

3. Co warto zobaczyć w Meknès?

Bliskość dwóch innych miast królewskich, Fezu (60km) i Rabatu (150 km), zdecydowanie źle wpływa na Meknes, które ginie w ich cieniu. Przy planowaniu podróży jest często w ogóle pomijane przez turystów lub stanowi tylko kilkugodzinny postój na drodze w jedną bądź drugą stronę. A niesłusznie, gdyż Meknes ma dużo do zaoferowania i warte jest gruntownego poznania. Jego spokojna atmosfera, mniej natrętnych ludzi śpieszących z "pomocą" i piękne zabytki pozwolą na wspaniały wypoczynek. Dodatkową atrakcją jest bliskość antycznych ruin Volubilis i świętej wioski Moulay Idriss.
Poniżej przedstawiamy kilka najważniejszych zabytków tego pięknego miasta, nie bez powodu nazywanego Wersalem Maroka:

  • Medyna - czyli niezwykły labirynt uliczek, placów i budowli z różnych epok; usytuowana na wzgórzu, otoczona prawie 40-km potężnymi murami z przepięknymi bramami miejskimi. Najpiękniejsze z nich to: Bab el-Mansour (monumentalna, przepięknie zdobiona m.in. kolumnami z Volubilis i mozaiką zellige), Bab Lakhmis, Bab Berdaine i Bab Moulay Ismail.
  • Sercem medyny jest prostokątny plac el-Hedim, zbudowany przez sułtana Ismaila i używany przez niego do wszelkich zgromadzeń, ogłaszania wiadomości i publicznych egzekucji. Jego południową ścianę zdobi najpiękniejsza brama Maroka - Bab el-Mansour oraz mniejsza - Bab Jamaa Nouar, będąca wejściem do budynku ratusza miasta. Plac ożywa po południu i wieczorem, kiedy staje się areną dla artystów ulicznych, zaklinaczy węży, handlarzy i uzdrowicieli. Po północnej i wschodniej stronie usytuowne są klimatyczne bary a w pd-wsch części znajduje się restauracja z pięknym tarasem widokowym, gdzie warto się czegoś napić i poobserwować kłębiący się na dole tłum - szczególnie pięknie wszystko wygląda tuż przed zachodem słońca. Przy północnej ścianie placu znajduje się potężna fontanna, bogato dekorowana mozaiką zellige, muzeum Dar Jamai oraz wejścia na suk.
  • Dar Jamai - pałac rodziny Jamai z pięknym andaluzyjskim ogrodem, zbudowany w 1882 roku, następnie przejęty przez rodzinę al-Glaoui oraz wojsko francuskie, które urządziło w nim szpital garnizonowy. Od roku 1920 pałac jest siedzibą Ministerstwa Sztuk Pięknych oraz jednego z najlepszych muzeów w Maroku. Zbiory muzeum obejmują antyczne dywany, bieliznę pościelową, ceramikę, biżuterię i piękne tkaniny oraz ubrania pochodzące z terenu całego kraju a szczególnie z Meknes i okolic.
  • Plac Lalla Aouda - uroczy, prostokątny plac, zwany mechouar (czyt. meszwar) leżący na południe od placu el-Hedim. Jest od niego prawie 2 x większy i pełen zieleni. Jest tu cicho i spokojnie, plac służy głównie wypoczynkowi miejscowych - panie zebrane na ławkach rozprawiają o minionym dniu a dzieci bawią się bądź grają w piłkę nożną. Od czasu do czasu przechodzą tędy turyści śpieszący zobaczyć południową część starego miasta. Niegdyś plac służył przeglądowi wojsk sułtana Ismaila - jego słynnej Czarnej Gwardii, złożonej z 16.000 niewolników, przywiezionych z Afryki subsaharyjskiej.
  • Caleche - jeśli macie tylko kilka godzin na zwiedzania, dobrym rozwiązaniem jest wzięcie dorożki (na zdjęciu obok), która pełni rolę autobusu wycieczkowego. Obwiezie Was po najciekawszych miejscach medyny, które są porozrzucane w odległości kilku kilometrów, więc trzeba się nachodzić. Kilkugodzinna przejażdżka kosztuje ok 200 dirhamów.
  • Mussem - odbywa się każdego roku w kwietniu w mauzoleum Sidi Mohammed Ben Aissa, znajdującego się na zewnątrz murów medyny. Członkowie bractwa Sufich, zwanego Aissawa, są znani z wprowadzania się w głęboki trans, podczas którego stają się odporni na ból. Kiedyś podczas mussemu udowadniali to jedząc szkło, przekłuwając swoje ciała igłami badź poddając się ukąszeniom węży. Obecnie jest to zakazane. Odbywa się natomiast procesja z ekstatycznymi tańcami, w której uczestniczą zaklinacze węży i "uzdrowiciele wiary" z różnorodnymi przedstawicielami fauny. Wg tradycji bowiem czciciele Sidi Ben Aissa zawarli kiedyś pakt z dzikimi zwierzętami a sam święty miał moc zamieniania liści drzew w złoto i srebro. Mussem jest okazją do modlitw, przedstawień militarnych (fantazia), tańców i śpiewów. Oprócz wiernych zjeżdżają się więc tu artyści i handlarze z całego Maroka.
  • Wielki Meczet - stoi w centrum medyny, wybudowany w XII wieku za panowania Almorawidów i rozbudowany w wieku XIV. Niestety 19 lutego 2010 r. doszło do zawalenia się ozdobionego zieloną mozaiką minaretu. Prawdopodobną przyczyną katastrofy były niszczycielskie skutki ulewnych deszczy. Pod gruzami minaretu oraz części dachu zginęło 41 osób, a ponad 80 zostało rannych.
  • Medresa Bou Inania - wybudowana w 1358 roku, za panowania dynastii Merynidów, przez Bou Inana (jego imię nosi również medresa w Fezie). Jest wspaniałym przykładem marokańskiego stylu, który uzewnętrznia się w harmonii i proporcji w doborze materiałów: mozaiki zellige, stiuków i rzeźbionego drewna.
  • Mauzoleum Moulaya Ismaila - jedna z nielicznych świątyń, do której mają prawo wstępu niewierni - mogą robić zdjęcia ale do samego grobu nie mogą się zbliżać. Mauzoleum jest bogato zdobione i jest przykładem najlepszego rzemiosła marokańskiego. Coroczny mussem, odbywający się w sierpniu, przyciąga rzesze wiernych, pragnących błogosławieństwa sułtana (baraka). Oczywiście świętu towarzyszą wesołe zabawy, tańce, śpiewy i przedstawienia (np. fantazia)
  • Heri es-Souani - królewskie spichlerze i stajnie na 12.000 koni, położone około 2 km na pd-wsch od mauzoleum. Spichlerze i stajnie, choć mocno zniszczone, do dziś imponują swą monumentalną architekturą - potężne ściany i system podziemnych kanałów wodnych, utrzymujących stabilną niską temperaturę i cyrkulację powietrza, może budzić podziw nawet w czasach obecnych. Budynek ten był oczkiem w głowie sułtana Ismaila.
  • Agdal Basin - malowniczy basen leżący obok stajni, służący do nawadniania sułtańskich ogrodów i rozrywki rodziny królewskiej

4. Co warto zobaczyć w pobliżu Meknès?

  • okoliczne winiarnie z wielohektarowymi polami winorośli
  • Leżącą ok 25 km na południe od Meknes kasbę Agourai, wybudowaną w XVIII wieku przez sułtana Moulay'a Ismaila. Podobne miejscowości, a przy tym doskonale zachowane i niewiele zmienione, są niezwykłą rzadkością na tych terenach. Kasba Agourai jest jedną z kilku kasb, wzniesionych przez sułtana w celu obrony Meknes przed plemmionami Berberów. Jej powierzchnia wynosi 1ha, prowadzi do niej tylko 1 brama a mury są wysokie na 8 m i wzmocnione na rogach kwadratowymi wieżami. Kiedyś mieszkało tu wojsko wraz z rodzinami.
  • świętą wioskę Moulay Idriss
  • Akwedukt rzymski - stoi wśród malowniczych wzgórz na północ od Moulay Idriss. Posiada 2 poziomy i jest bardzo dobrze zachowany.
  • stanowisko archeologiczne Volubilis
  • królewskie miasto Fez
  • termy w Moulay Yacoub
  • targ odbywający się we wtorki w Khémisset, mieście oddalonym od Mekness o 55 km na zachód. Miasto to słynie z dywanów berberyjskich (Azzeta), sprzedawanych przez samych rzemieślników. Oprócz tego odbywają się tu mussemy i fantazje, czyli przedstawienia o tematyce militarnej, pokazywane w szczerym polu, z udziałem najlepszych jeźdźców i koni z okolicy. Przoduje w tym szczególnie plemię Aït Yadiine.

5. Zobacz na mapie gdzie leży Meknès:

Mapa Meknes i okolic Mapa północnego Maroka


zadzwoń do nas: +212 648 793 720, +212 654 730 925
napisz: bab-africa@hotmail.com
lub użyj formularza by się z nami skontaktować